Trời vừa tảng sáng, gà còn chưa kịp gáy, Trần Bình An đã rời giường. Tấm chăn mỏng manh chẳng thể giữ nổi hơi ấm, vả lại từ thuở còn làm học đồ lò gốm, cậu đã tôi luyện được thói quen thức khuya dậy sớm.
Trần Bình An đẩy cửa bước ra sân, nền đất trong sân nhỏ mềm xốp, cậu hít sâu một hơi khí lạnh rồi vươn vai bước ra ngoài. Lúc ngoảnh đầu lại, cậu chợt thấy một dáng người gầy gò mảnh khảnh đang khom lưng, đôi tay xách hai thùng nước nặng trĩu, dùng vai đẩy cánh cửa viện nhà mình. Đó chính là Trĩ Khuê, tỳ nữ của Tống Tập Tân, có lẽ nàng vừa múc nước từ giếng Thiết Tỏa bên ngõ Hạnh Hoa trở về.
Trần Bình An thu hồi tầm mắt, rảo bước băng qua ngõ nhỏ, chạy chầm chậm về phía đông trấn nhỏ. Ngõ Nê Bình tọa lạc tại phía tây trấn, trong khi cổng thành lại nằm ở tận cùng phía đông. Nơi đó có người phụ trách kiểm soát thương khách ra vào và tuần tra đêm khuya, ngày thường cũng kiêm luôn việc tiếp nhận và chuyển giao thư từ từ phương xa gửi tới.
Công việc tiếp theo của Trần Bình An là mang những lá thư ấy giao tận tay dân chúng trong trấn, thù lao mỗi phong thư là một đồng tiền đồng. Đây là kế sinh nhai mà cậu đã phải vất vả lắm mới cầu cạnh được. Cậu đã hẹn trước với bên kia, sau ngày mồng hai tháng hai "Rồng ngẩng đầu" sẽ bắt đầu nhận việc.
Theo lời Tống Tập Tân, mệnh cách của Trần Bình An vốn dĩ bần hàn, cho dù có phúc khí gõ cửa thì cậu cũng chẳng thể giữ nổi.
Tống Tập Tân thường thốt ra những lời kỳ quặc, có lẽ là đọc được từ điển tích nào đó, khiến Trần Bình An luôn cảm thấy mơ hồ. Chẳng hạn như hai ngày trước, y có nhắc đến chuyện "đầu xuân se lạnh, thiếu niên chết cóng", Trần Bình An hoàn toàn chẳng hiểu ra sao.
Tuy nhiên, việc phải gồng mình vượt qua mùa đông giá rét, để rồi khi xuân sang lại đón nhận một đợt khí lạnh còn thấu xương hơn, thì thiếu niên đã tự mình trải nghiệm sâu sắc. Tống Tập Tân gọi đó là "rét xuân", uy lực tựa như chiêu "hồi mã thương" trên sa trường, khiến không ít người phải gục ngã ngay trước ngưỡng cửa quỷ môn quan.
Trấn nhỏ vốn không có tường thành bao quanh, bởi lẽ đừng nói đến phỉ khấu cường đạo, ngay cả phường trộm cắp vặt vãnh cũng hiếm khi xuất hiện. Thế nên, cái gọi là cổng thành thực chất chỉ là một hàng rào gỗ mục nát xiêu vẹo, chừa ra một khoảng trống cho bộ hành và xe ngựa qua lại, coi như là chút thể diện cuối cùng của trấn nhỏ này.
Khi Trần Bình An chạy ngang qua ngõ Hạnh Hoa, cậu bắt gặp không ít phụ nữ và trẻ nhỏ đang tụ tập bên giếng Thiết Tỏa, tiếng trục quay giếng nước vẫn vang lên những âm thanh "cót két" khô khốc.
Vòng qua một ngã rẽ, Trần Bình An nghe thấy tiếng ngâm nga đọc sách quen thuộc vang lên từ phía không xa. Nơi đó có một ngôi trường làng do mấy gia đình giàu có trong trấn nhỏ góp tiền dựng lên, tiên sinh dạy học là một người từ phương xa tới.
Thuở nhỏ, Trần Bình An thường chạy đến nấp dưới bậu cửa sổ, len lén ngồi xổm, vểnh tai lắng nghe. Vị tiên sinh kia tuy lúc dạy học cực kỳ nghiêm khắc, nhưng cũng không hề trách mắng hay xua đuổi những đứa trẻ "nghe lỏm học trộm" như cậu. Về sau, Trần Bình An đến một lò gốm bên ngoài trấn nhỏ làm thợ học việc, từ đó cũng không còn lui tới trường học nữa.
Tiếp tục rảo bước về phía trước, Trần Bình An đi ngang qua một ngôi miếu đá. Do miếu được xây dựng trên mười hai cột đá vững chãi nên dân bản xứ vẫn quen gọi là miếu Con Cua.
Về danh tính thực sự của ngôi miếu này, Tống Tập Tân và Lưu Tiện Dương luôn có ý kiến trái chiều. Tống Tập Tân thề thốt khẳng định rằng trong một cuốn sách cũ mang tên "Huyện chí địa phương", nơi này được gọi là miếu Đại Học Sĩ, vốn là miếu thờ do hoàng đế ngự ban để tưởng nhớ một vị đại thần có công lao hiển hách về cả văn trị lẫn võ công trong lịch sử.
Lưu Tiện Dương vốn tính tình chất phác như Trần Bình An thì lại khăng khăng đây là miếu Con Cua, người dân đã gọi như thế suốt mấy trăm năm rồi, chẳng có lý gì lại đổi thành cái tên miếu Đại Học Sĩ vớ vẩn kia. Lưu Tiện Dương còn vặn hỏi Tống Tập Tân một câu: "Cái mũ quan của đại học sĩ rốt cuộc to chừng nào, liệu có lớn hơn miệng giếng Thiết Tỏa hay không?", khiến Tống Tập Tân tức đến đỏ mặt tía tai.
Lúc này, Trần Bình An chạy một vòng quanh mười hai cột trụ của miếu thờ. Mỗi mặt cột đều khắc bốn chữ lớn, nét chữ cổ quái không hề giống nhau, lần lượt là: "Đương Nhân Bất Nhượng", "Hi Ngôn Tự Nhiên", "Mạc Hướng Ngoại Cầu" và "Khí Xung Đấu Ngưu". Nghe Tống Tập Tân nói, ngoại trừ bốn chữ nào đó được giữ nguyên từ thuở ban đầu, ba tấm biển đá còn lại đều từng bị đục bỏ và sửa sang lại.
Trần Bình An đối với những chuyện này vốn mù tịt, cũng chưa từng suy nghĩ sâu xa. Đương nhiên, cho dù thiếu niên có muốn truy tìm ngọn nguồn cũng chỉ uổng công vô ích, bởi đến ngay cả cuốn "Huyện chí địa phương" mà Tống Tập Tân thường nhắc tới là thứ gì, cậu cũng chẳng hề hay biết.
Đi qua miếu thờ không xa, chẳng mấy chốc đã thấy một cây hòe già tán lá sum suê. Phía dưới gốc cây có một khúc gỗ lớn không biết do ai mang đến, sau khi đẽo gọt sơ qua rồi kê hai phiến đá xanh bên dưới hai đầu, thế là nó trở thành một chiếc băng ghế dài thô sơ.
Mỗi độ hè về, dân chúng trong trấn nhỏ thường thích tìm đến đây hóng mát. Trưởng bối những gia đình giàu sang còn vớt từ dưới giếng sâu lên từng giỏ hoa quả ướp lạnh; đám trẻ con sau khi ăn uống thỏa thuê lại tụ tập nô đùa dưới bóng cây râm mát.
Trần Bình An vốn đã quen với việc trèo đèo lội suối, khi chạy đến gần hàng rào, cậu dừng lại trước một căn nhà đất vàng đơn độc, nhịp tim vẫn bình thản, hơi thở chẳng chút dồn dập.
Người phương xa lui tới trấn nhỏ vốn chẳng bao nhiêu, theo lý mà nói, nay "cây rụng tiền" là các lò gốm quan của triều đình đã sụp đổ, lẽ ra càng không nên xuất hiện những gương mặt lạ lẫm mới phải.
Thuở lão Diêu còn tại thế, có lần uống say đã bảo với đám đồ đệ như Trần Bình An và Lưu Tiện Dương rằng, lò gốm của bọn họ là độc nhất vô nhị trên đời, chuyên sản xuất đồ ngự dụng cho Hoàng đế bệ hạ và Hoàng hậu nương nương. Kẻ khác dù giàu nứt đố đổ vách hay làm quan to đến đâu, hễ cả gan chạm vào đều sẽ bị xử trảm. Khi ấy, thần thái của lão Diêu hoàn toàn khác hẳn ngày thường.
Hôm nay, Trần Bình An nhìn qua hàng rào, lại nhận thấy có không ít người đang chờ mở cổng thành, chừng bảy tám người, đủ cả già trẻ gái trai.
Hơn nữa, tất cả bọn họ đều là người phương xa tới. Dân chúng bản xứ trong trấn khi ra vào, dù là đi nung gốm hay canh tác ruộng vườn, đều rất hiếm khi đi qua cửa đông. Lý do vô cùng đơn giản: con đường dẫn ra ngoài từ cửa đông vốn chẳng có lò gốm hay ruộng đồng nào cả.
Lúc này, Trần Bình An và đám người ngoại lai kia đứng cách nhau một hàng rào gỗ, đôi bên lặng lẽ quan sát lẫn nhau.
Khoảnh khắc ấy, thiếu niên đi giày cỏ tự bện chỉ thấy ngưỡng mộ lớp y phục dày dặn trên người họ, thầm nghĩ hẳn là chúng ấm áp lắm, đủ sức chống chọi với cái rét căm căm.
Đám người ngoài cổng kia rõ ràng chia thành vài tốp khác nhau, không phải cùng một hội, nhưng thảy đều nhìn về phía thiếu niên gầy gò đứng bên trong. Phần lớn bọn họ mang sắc mặt hờ hững, thi thoảng có một hai người ánh mắt đã sớm lướt qua bóng dáng cậu, hướng về nơi sâu hơn trong trấn nhỏ.
Trần Bình An cảm thấy kỳ lạ, chẳng lẽ những người này vẫn chưa biết triều đình đã hạ lệnh đóng cửa toàn bộ lò gốm? Hay chính vì đã biết rõ chân tướng, nên bọn họ mới tìm đến đây để mưu cầu cơ hội?
Giữa đám đông, có một thanh niên đầu đội chiếc mũ cao kỳ lạ, vóc dáng cao gầy, bên hông lủng lẳng một miếng bích ngọc bội. Dường như không còn đủ kiên nhẫn để chờ đợi, y tách khỏi đám người, định tiến lên đẩy cánh cửa hàng rào vốn chẳng hề cài then. Thế nhưng, ngay khoảnh khắc đầu ngón tay sắp chạm vào gỗ mục, y bỗng khựng lại, chậm rãi thu tay về, hai tay chắp sau lưng, híp mắt nhìn thiếu niên giày cỏ đứng bên trong, mỉm cười mà không nói một lời.
Từ khóe mắt, Trần Bình An thoáng thấy những kẻ đứng sau lưng thanh niên nọ, kẻ thì lộ vẻ thất vọng, người lại trầm tư suy xét, có kẻ cau mày, có người lại cười nhạo, mỗi người một vẻ, tâm tư khó lường.
Đúng lúc ấy, một gã trung niên đầu tóc bù xù đột nhiên đẩy cửa bước ra, cất giọng mỉa mai Trần Bình An:
- Cái thằng ranh con này, bộ tiền làm mờ mắt rồi hay sao? Sáng sớm tinh mơ đã tới đây đòi nợ gọi hồn, ngươi vội đi đầu thai để gặp lại cha mẹ quá cố của mình à?
Trần Bình An lườm gã một cái, chẳng buồn bận tâm đến những lời cay nghiệt kia. Phần vì sống ở nơi hẻo lánh ít học này, nếu chỉ vì vài câu chửi rủa mà đã nổi trận lôi đình, thì e là sớm đã phải tìm miệng giếng nào đó mà nhảy xuống cho rảnh nợ. Phần nữa, gã trung niên độc thân giữ cửa này vốn là trò cười cho dân chúng trong trấn, đặc biệt là đám đàn bà con gái đanh đá, họ không chỉ mắng nhiếc mà còn chẳng ngại ngần vung tay đánh gã.
Đã vậy, gã còn rất thích huênh hoang với đám trẻ con để chỏm, nào là năm xưa lão tử đây từng đại sát tứ phương ở cổng thành, đánh cho năm sáu gã đàn ông răng rụng đầy đất, máu chảy thành sông, cả con đường rộng hai trượng trước cổng thành nhầy nhụa chẳng khác gì vừa trải qua một trận mưa rào.
Gã thiếu kiên nhẫn gắt lên với Trần Bình An:
- Chút chuyện vặt của ngươi để lát nữa hãy nói.
Ở cái trấn nhỏ này, chẳng ai thèm để mắt tới gã.
Thế nhưng, việc ngoại nhân có được phép vào trấn hay không, lại hoàn toàn do gã quyết định.
Gã vừa lững thững tiến về phía cổng hàng rào, vừa đưa tay gãi đũng quần một cách thô tục.
Sau khi quay lưng về phía Trần Bình An để mở cổng, gã thường kín đáo nhận lấy những túi thêu nhỏ từ tay người khác rồi nhét vội vào ống tay áo rộng, sau đó mới lần lượt cho họ đi qua.
Trần Bình An chủ động nhường ra một lối đi. Tám người nọ đại khái chia làm năm nhóm tiến về phía trấn nhỏ. Ngoại trừ vị thanh niên đội mũ cao, hông đeo ngọc bội xanh biếc kia, còn có hai đứa trẻ chừng bảy tám tuổi lần lượt đi qua. Bé trai mặc một bộ cẩm bào đỏ rực rỡ, bé gái thì da dẻ trắng ngần như sứ trắng thượng hạng.
Bé trai thấp hơn Trần Bình An nửa cái đầu, lúc đi lướt qua người cậu còn mấp máy môi, tuy không phát ra âm thanh nhưng khẩu hình rất rõ ràng, hẳn là đã nói hai chữ gì đó, thần thái tràn đầy vẻ khiêu khích ngạo mạn.
Vị phu nhân trung niên dắt tay bé trai khẽ hắng giọng một tiếng, lúc này đứa bé mới thu liễm lại đôi chút.
Bé gái đi sau phu nhân và bé trai được một lão giả vạm vỡ, tóc bạc trắng dắt tay. Cô bé quay đầu liến thoắng nói với Trần Bình An một tràng, không quên chỉ trỏ vào đứa bé trai cùng lứa đang đi phía trước.
Trần Bình An nghe không hiểu cô bé đang nói gì, nhưng có thể đoán chừng là nàng đang mách lẻo chuyện gì đó.
Lão giả vạm vỡ liếc mắt nhìn sâu vào thiếu niên giày cỏ một cái.
Chỉ là bị người khác vô tình hay hữu ý nhìn một cái, Trần Bình An lại thuần túy theo bản năng mà lùi lại một bước.
Tựa như chuột nhắt thấy mèo già.
Sau khi chứng kiến cảnh này, cô bé vốn đang líu ríu như chim sẻ nhỏ cũng chẳng còn hứng thú thêm mắm dặm muối nữa, nàng ngoảnh mặt đi, không thèm nhìn Trần Bình An thêm lấy một lần, giống như chỉ cần nhìn thêm một cái thôi cũng đủ vấy bẩn đôi mắt mình vậy.
Thiếu niên Trần Bình An quả thật ít trải sự đời, nhưng điều đó không có nghĩa là cậu không biết quan sát sắc mặt người khác.
Đợi đến khi đám người kia đi xa, gã giữ cửa mới cười hỏi:
- Có muốn biết bọn họ nói gì không?
Trần Bình An gật đầu đáp:
- Muốn ạ.
Gã trung niên độc thân kia tỏ vẻ khoái chí, cười hì hì nói:
- Khen ngươi tướng mạo khôi ngô, đều là lời hay ý đẹp cả.
Khóe miệng Trần Bình An giật giật, thầm nghĩ ông xem tôi là kẻ ngốc chắc?
Gã giữ cửa nhìn thấu tâm tư của thiếu niên, lại càng cười đắc ý hơn:
- Nếu ngươi không ngốc, lão tử có thể để ngươi đi chuyển thư sao?
Trần Bình An không dám phản bác, chỉ sợ chọc giận gã thì số tiền công sắp đến tay lại bay mất.
Gã giữ cửa quay đầu nhìn về hướng những người kia, đưa tay vuốt chòm râu xồm xoàm, thấp giọng tấm tắc:
- Cặp đùi của vị phu nhân vừa rồi, có thể kẹp chết người đấy.
Trần Bình An do dự một hồi, hiếu kỳ hỏi:
- Vị phu nhân kia từng luyện võ sao?
Gã giữ cửa ngẩn người, cúi đầu nhìn thiếu niên, nghiêm túc nói:
- Thằng nhóc nhà ngươi đúng là ngốc hết chỗ nói.
Thiếu niên ngơ ngác, hoàn toàn không hiểu gì.
Tống Tập Tân bảo Trần Bình An chờ một lát, rồi rảo bước vào trong nhà. Khi trở ra, trên tay y đã có thêm một xấp thư tín, độ dày vừa phải, chừng mười phong. Y đưa xấp thư cho Trần Bình An, thuận miệng hỏi một câu:
- Kẻ ngốc có phúc của kẻ ngốc, người tốt ắt có thiện báo. Ngươi có tin điều đó không?
Trần Bình An một tay nhận lấy xấp thư, tay kia xòe ra, chớp mắt nhìn y:
- Đã giao hẹn từ trước, mỗi phong thư một đồng tiền.
Tống Tập Tân thẹn quá hóa giận, lấy ra năm đồng tiền đã chuẩn bị sẵn, đập mạnh vào lòng bàn tay thiếu niên, sau đó phất tay áo đầy vẻ hào sảng:
- Năm đồng còn lại, cứ nợ đó đã!
Chú thích:
(1) Đương nhân bất nhượng: Thấy việc nghĩa thì hăng hái làm, không khiêm nhường lùi bước trước người khác.
Hi ngôn tự nhiên: Đạo chân chính vận hành lặng lẽ theo lẽ tự nhiên chứ không cần nhiều lời, khuyên giới cầm quyền nên ít ra sắc lệnh cưỡng chế quấy nhiễu dân chúng.
Mạc hướng ngoại cầu: Không nên tìm cầu đạo ở bên ngoài, khuyên mọi người khi phán đoán đúng sai nên dựa vào lương tri bản thân chứ không phải sự vật ngoại giới.
Khí xung Đấu Ngưu: Khí thế mạnh mẽ như xông thẳng lên hai chòm sao Đấu và Ngưu, chỉ khí thế ngút trời.