Tống Tập Tân dẫn theo tỳ nữ Trĩ Khuê đi tới dưới gốc hòe già, phát hiện dưới bóng cây đã chật ních người. Gần năm mươi người ngồi trên những chiếc ghế dài mang từ nhà tới, lại có thêm trẻ nhỏ được người lớn dắt tay, lục tục kéo đến xem náo nhiệt.
Tống Tập Tân cùng nàng đứng sóng vai nơi rìa bóng cây, trông thấy một lão già đứng dưới gốc hòe, một tay bưng bát sứ trắng lớn, một tay chắp sau lưng, vẻ mặt hăng hái, dõng dạc nói:
- Vừa rồi đã nói sơ lược về hướng đi của long mạch, giờ ta lại bàn một chút về chân long này. Chậc chậc, chuyện này quả thực kinh thiên động địa. Khoảng ba ngàn năm trước, thế gian xuất hiện một vị thần tiên tài ba lỗi lạc, ban đầu chuyên tâm tu hành trong một động tiên, sau khi chứng đắc đại đạo bèn một mình xách kiếm ngao du thiên hạ, thanh kiếm ba thước bộc lộ khí khái anh hùng.
- Chẳng rõ vì cớ gì, người này cứ nhất quyết đối đầu với giao long. Suốt ba trăm năm ròng, hễ thấy giao long là vung kiếm trảm quyết, sát phạt đến khi thế gian không còn bóng dáng chân long mới thôi, cuối cùng chẳng rõ tung tích. Có người nói y đã đạt tới đỉnh cao đạo pháp, ngồi luận đạo cùng Đạo Tổ; cũng có người bảo y đã tới Phật quốc Tây Phương Cực Lạc xa xôi, tranh biện Phật pháp với Phật Đà; lại có kẻ nói y đang một mình trấn giữ cửa lớn địa phủ Phong Đô, ngăn chặn lũ quỷ quái gây họa nhân gian...
Lão tiên sinh nói đến mức bọt mép văng tứ tung, nhưng đám dân trấn nhỏ bên dưới đều lặng ngắt như tờ, vẻ mặt ai nấy đều ngơ ngác không hiểu gì.
Tỳ nữ hiếu kỳ thấp giọng hỏi:
- Ba thước khí khái là cái gì vậy?
Tống Tập Tân mỉm cười đáp:
- Chính là kiếm.
Tỳ nữ bực bội nói:
- Công tử, lão nhân gia này đúng là quá ưa khoe khoang chữ nghĩa rồi, kể chuyện mà cũng chẳng chịu nói năng cho rõ ràng.
Tống Tập Tân liếc nhìn ông lão, vẻ mặt như cười trên nỗi đau của người khác, nói:
- Trấn nhỏ của chúng ta chẳng có mấy người biết chữ, vị tiên sinh kể chuyện này xem như là đem tâm tình gửi cho người mù rồi.
Tỳ nữ lại hỏi:
- Động tiên là cái gì? Trên đời thật sự có người sống đến ba trăm tuổi sao? Còn địa phủ Phong Đô kia, không phải là nơi dành cho người chết à?
Tống Tập Tân bị hỏi khó, lại không muốn để lộ cái dốt nên thuận miệng đáp:
- Toàn là nói hươu nói vượn cả thôi, có lẽ lão ta đọc được mấy quyển tạp lục vớ vẩn nào đó rồi mang ra lừa gạt đám dân quê mùa ít học.
Tại khoảnh khắc này, Tống Tập Tân nhạy bén nhận ra lão nhân kia dường như vô tình hay hữu ý liếc nhìn mình một cái. Dù ánh mắt ấy chỉ lướt qua nhanh như chuồn chuồn đạp nước, nhưng vẫn bị hắn cẩn thận bắt trọn. Có điều thiếu niên cũng chẳng để tâm, chỉ coi đó là sự trùng hợp ngẫu nhiên mà thôi.
Nàng tỳ nữ ngước nhìn lên tán hòe già, những tia nắng vụn vặt xuyên qua kẽ lá rọi xuống khiến nàng bất giác nheo mắt lại.
Tống Tập Tân quay đầu nhìn sang, bỗng nhiên ngẩn người.
Hôm nay, một bên mặt của nàng tỳ nữ đã bắt đầu thoát khỏi vẻ phúng phính trẻ thơ, dường như khác hẳn với nha hoàn nhỏ bé gầy gò khẳng khiu trong ký ức của hắn.
Theo tập tục của trấn nhỏ, khi con gái xuất giá sẽ mời một bà lão phúc hậu, cha mẹ con cái song toàn đến lột lông măng trên mặt tân nương, cắt tỉa tóc mai và tóc mái cho ngay ngắn, gọi là "mở mặt" hay "lên mày".
Tống Tập Tân còn đọc được trong sách một tập tục mà trấn nhỏ không có. Năm Trĩ Khuê mười hai tuổi, hắn đã mua loại rượu mới ủ ngon nhất trấn, lấy ra chiếc bình sứ lén trộm được với sắc men xanh mướt như quả mơ, đổ đầy rượu vào rồi cẩn thận dùng bùn phong kín, chôn sâu xuống lòng đất.
Tống Tập Tân đột nhiên lên tiếng:
- Trĩ Khuê, theo cách nói của đám tổ tông đọc sách chúng ta, tuy rằng tên họ Trần kia thuộc loại “hủ mộc bất khả điêu, phẩn thổ chi tường bất khả ô”, nhưng dù thế nào thì đời này hắn cũng đã làm được một việc có ý nghĩa.
Nàng tỳ nữ không đáp lời, đôi mày rủ xuống, thấp thoáng thấy hàng mi khẽ run rẩy.
Tống Tập Tân tiếp tục dốc bầu tâm sự:
- Trần Bình An ấy à, con người không xấu nhưng tính tình quá mức cứng nhắc, làm việc chẳng biết linh hoạt là gì. Thế nên khi làm thợ gốm, dù hắn có cần cù khổ luyện đến mấy cũng chẳng nặn ra được món đồ nào ra hồn. Lão Diêu, sư phụ của Lưu Tiện Dương, xưa nay luôn nhìn Trần Bình An không thuận mắt, xem như lão cũng có đôi mắt tinh đời, đây chính là “gỗ mục không thể điêu khắc”.
- Còn như “bức tường bùn nhão không thể tô trét”, ý tứ đại khái là cái tên nghèo kiết xác như Trần Bình An, cho dù có khoác lên mình long bào thì vẫn cứ là kẻ chân đất quê mùa...
Nói đến đây, Tống Tập Tân bỗng tự giễu:
- Thực ra, ta còn thảm hại hơn cả Trần Bình An.
Nàng không biết phải an ủi công tử nhà mình thế nào cho phải.
Tại trấn nhỏ này, Tống Tập Tân cùng tỳ nữ của hắn luôn là đề tài bàn tán lúc trà dư tửu hậu của đám quyền quý trên đường Phúc Lộc và ngõ Đào Diệp. Chuyện này phần lớn phải quy công cho vị "phụ thân hờ" của Tống Tập Tân là Tống đại nhân.
Trấn nhỏ vốn chẳng có nhân vật lớn nào, cũng chẳng mấy khi dậy sóng, cho nên quan giám sát lò gốm được triều đình phái đến đây hiển nhiên là hạng "Thanh Thiên đại lão gia" như trong các vở tuồng tích.
Suốt mấy chục đời quan giám sát từ xưa đến nay, vị quan tiền nhiệm Tống đại nhân là người được lòng dân nhất. Tống đại nhân không giống như những quan lão gia trước đó chỉ biết ngồi tít trên cao, ông chẳng những không ẩn mình trong dinh quan tu thân dưỡng khí, cũng không đóng cửa tạ khách để vùi đầu vào kinh sử ở thư phòng, mà lại đích thân tham gia mọi công việc nơi lò gốm, nhìn qua quả thật còn giống dân quê hơn cả đám thợ gốm.
Ròng rã hơn mười năm, vị Tống đại nhân vốn đầy vẻ nho nhã này đã bị nắng gió hun đúc đến mức nước da đen kịt bóng loáng, trang phục ngày thường không khác gì một lão nông, đối nhân xử thế chưa từng lộ vẻ cao ngạo.
Chỉ tiếc là đồ gốm triều đình do trấn nhỏ chế tác, dù là màu men, độ hoàn hảo sau khi ra lò, hay hình dáng cấu tạo của vật phẩm lớn nhỏ đều không hoàn toàn được như ý. Nói một cách chuẩn xác, trình độ đã kém hơn trước đây một bậc, khiến hạng người như lão Diêu cũng không thể nào hiểu nổi.
Sau cùng, có lẽ triều đình bên kia thấy Tống đại nhân cần cù tận tụy, không có công lao cũng có khổ lao, nên trong sắc lệnh công văn của Lại bộ điều ông về kinh thành cũng ghi lại những lời đánh giá tốt đẹp. Trước khi về kinh, Tống đại nhân đã vung tiền ngàn vàng, bỏ vốn xây dựng một cây cầu mái che. Sau đó, khi phát hiện trong đoàn xe rời đi của Tống đại nhân không mang theo một đứa trẻ nào, mấy thế gia vọng tộc trong trấn nhỏ mới chợt hiểu ra. Có thể nói Tống đại nhân đã tích góp một phần tình hương hỏa không ít cho trấn nhỏ, cộng thêm quan giám sát đương nhiệm tận lực chiếu cố, những năm qua thiếu niên Tống Tập Tân sống ở trấn nhỏ không lo cơm áo, tiêu dao tự tại.
Hôm nay nha hoàn kia đã đổi tên thành Trĩ Khuê, về thân thế lai lịch của nàng có rất nhiều giai thoại. Người bản xứ ở ngõ Nê Bình truyền tai nhau rằng, vào một mùa đông tuyết rơi trắng trời như lông ngỗng, có một cô gái xứ khác đi ăn xin dọc đường đến nơi này, rồi bất tỉnh ngay trước cửa nhà Tống Tập Tân. Nếu không phải có người phát hiện sớm, e rằng nàng đã sớm xuống suối vàng, tìm đường đầu thai chuyển thế rồi.
Lão già làm tạp vụ ở nha môn lại có một cách nói khác, quả quyết rằng năm xưa Tống đại nhân đã sai người mua lại cô nhi từ nơi khác, tìm cho đứa con riêng Tống Tập Tân một người bầu bạn tâm đầu ý hợp, thấu hiểu nhân tình thế thái, cốt để bù đắp phần nào nỗi thiệt thòi khi phụ tử không thể công khai nhận nhau.
Dù sao đi nữa, kể từ khi nàng tỳ nữ được thiếu niên đặt tên là Trĩ Khuê, quan hệ huyết thống của hai người xem như đã hoàn toàn được chứng thực. Bởi lẽ những gia tộc danh giá trong trấn nhỏ đều biết, Tống đại nhân vốn cực kỳ ưu ái một nghiên mực quý, trên đó có khắc hai chữ "Trĩ Khuê".
Tống Tập Tân thu lại tâm thần, gương mặt rạng rỡ tươi cười:
- Chẳng biết tại sao, hễ nhớ tới con thằn lằn mặt dày mày dạn kia là ta lại thấy buồn cười. Trĩ Khuê cô xem, ta đã ném nó vào sân nhà Trần Bình An rồi, vậy mà nó vẫn cứ muốn chui vào nhà chúng ta. Cô nói xem cái ổ chó của Trần Bình An rốt cuộc rách nát đến mức nào, mà đến một con thằn lằn nhỏ cũng chẳng thèm ở lại?
Nàng tỳ nữ nghiêm túc suy ngẫm, đáp lời:
- Có lẽ một số việc phải xét đến duyên phận chăng?
Tống Tập Tân giơ ngón tay cái, đắc ý nói:
- Chính là đạo lý này! Trần Bình An hắn là kẻ duyên cạn phúc mỏng, có thể giữ được mạng sống đến giờ đã là thỏa mãn lắm rồi.
Nàng im lặng không đáp.
Tống Tập Tân lẩm bẩm:
- Sau khi chúng ta rời khỏi trấn nhỏ, đồ đạc trong nhà đều giao cho Trần Bình An trông coi, liệu tên này có nổi lòng tham mà biển thủ hay không?
Nàng tỳ nữ khẽ giọng:
- Công tử, hắn không đến mức như vậy chứ?
Tống Tập Tân cười hỏi:
- Ấy, Trĩ Khuê, cô cũng biết cả ý nghĩa của từ "biển thủ" cơ à?
Nàng chớp chớp đôi mắt trong veo như nước mùa thu:
- Chẳng lẽ không phải là hiểu theo nghĩa đen trên mặt chữ sao?
Tống Tập Tân mỉm cười nhìn về phương Nam, lộ vẻ mong chờ:
- Ta nghe nói sách vở cất giữ trong kinh thành còn nhiều hơn cả hoa lá cỏ cây ở trấn nhỏ này nữa!
Ngay lúc này, lão tiên sinh kể chuyện đang cao giọng:
- Trên đời tuy đã không còn chân long, nhưng những loài thuộc họ rồng như giao, cầu, ly... vẫn thực sự tồn tại giữa thế gian, biết đâu chừng đang...
Lão nhân cố ý lấp lửng tạo sự tò mò, thấy thính giả bên dưới đều im phăng phắc không biết cổ vũ, đành phải nói tiếp:
- Biết đâu chừng đang ẩn náu ngay bên cạnh chúng ta, thần tiên Đạo gia gọi đó là "tiềm long tại uyên"!
Tống Tập Tân ngáp dài một cái.
Trên đầu đột nhiên có một chiếc lá hòe rụng xuống, xanh biếc đẫm sương, vừa khéo rơi trúng trán thiếu niên.
Tống Tập Tân đưa tay bắt lấy, hai ngón tay nhẹ nhàng vân vê cuống lá.
Thiếu niên thầm tính toán hay là tới cửa đông thành đòi nợ một chuyến. Khi đến gần cây hòe già, trông thấy một chiếc lá hòe chao nghiêng rụng xuống trước mắt, cậu liền rảo bước nhanh hơn, định đưa tay đón lấy.
Nào ngờ một làn gió mát thoảng qua, chiếc lá đã lướt khỏi tầm tay cậu.
Thiếu niên giày cỏ thân thủ linh hoạt, nhanh nhẹn lướt ngang một bước, muốn chặn chiếc lá kia lại.
Thế nhưng chiếc lá lại khẽ xoay một vòng giữa không trung.
Thiếu niên chẳng tin vào chuyện kỳ quái, xoay xở mấy lần, cuối cùng vẫn không sao bắt được chiếc lá hòe kia.
Trần Bình An đành bất lực đứng nhìn.
Một thiếu niên áo xanh vừa rời khỏi học đường đi lướt qua vai Trần Bình An.
Ngay cả bản thân thiếu niên áo xanh kia cũng chẳng hay biết, một chiếc lá hòe đã đậu trên vai mình từ lúc nào.
Trần Bình An tiếp tục rảo bước về phía cửa đông thành, thầm nghĩ dù không đòi được tiền ngay thì đến hối thúc một phen cũng tốt.
Nơi sạp bói toán phía xa, vị đạo nhân trẻ tuổi đang nhắm mắt dưỡng thần, khẽ lẩm bẩm:
- Kẻ nào bảo vận trời tuần hoàn vốn chẳng bên trọng bên khinh?