Chẳng biết có phải là ảo giác hay không, Tào Tình Lãng luôn cảm thấy thời gian thấm thoát thoi đưa. Nếu trước kia tựa như dòng đại giang lững lờ trôi, thì nay lại như khe suối giữa ngàn non róc rách, thậm chí còn khiến người ta nghe rõ tiếng nước chảy rì rào. Chớp mắt thu đi đông tới, trận tuyết đầu mùa năm nay đã về, bông tuyết bay lả tả như lông ngỗng trắng trời.
Tào Tình Lãng ngồi trên giường, ngẩn ngơ nhìn màn tuyết trắng xóa mờ mịt ngoài cửa sổ, lòng đầy kinh ngạc. Cậu vội vàng khoác áo xỏ giày, đẩy cửa bước ra, ý nghĩ đầu tiên nảy ra trong đầu là muốn nói với người kia rằng tuyết đã rơi rồi.
Thế nhưng khi nhìn sang cánh cửa phòng đối diện, Tào Tình Lãng gãi đầu, bấy giờ mới sực nhớ ra người nọ đã rời đi từ lâu. Vậy mà cậu vẫn thường có cảm giác người nọ vẫn đang ngồi trên chiếc ghế đẩu nhỏ giữa sân, bất kể là sáng sớm hay đêm muộn, chỉ cần vừa mở cửa là có thể trông thấy. Y vốn ít lời, chỉ mỉm cười hiền từ nhìn cậu.
Cầu mong tuyết rơi đúng lúc sẽ báo hiệu một năm mùa màng bội thu. Tào Tình Lãng đưa tay hà một hơi ấm, cảm nhận cái lạnh thấu xương, biết mình cần phải mặc thêm y phục. Cậu co rụt người lui vào trong phòng, mặc thêm áo ấm, sau đó ngồi ngay ngắn trước chiếc bàn gỗ nhỏ do chính tay cha mình đóng khi xưa, mở một quyển sách, bắt đầu ngâm nga chương cú của thánh hiền.
Hồi cuối thu, học đường đã thay một vị tiên sinh mới, nghiêm khắc hơn, mà dường như học vấn cũng uyên thâm hơn đôi chút. Vị tiên sinh này giảng giải đạo lý vô cùng rành mạch, ngay cả những đồng môn lười học nhất cũng có thể hiểu được, quả thực rất tài giỏi.
Tào Tình Lãng khép sách lại, xoa hai bàn tay cho ấm, trong lòng thoáng chút lo âu. Tiền bạc tích cóp trong nhà chẳng còn bao nhiêu. Sau khi cha mẹ tạ thế, quan phủ có cấp cho một khoản tiền cứu trợ, nhưng không đưa hết một lần mà chia ra từng phần, cứ đến kỳ hạn mỗi tháng lại mang tới.
Tào Tình Lãng không nghĩ ngợi nhiều, chỉ cho rằng nha môn làm việc vốn dĩ là như thế. Huống hồ cậu đã mất cha mẹ, lại chẳng có thân thích nào ở kinh thành nước Nam Uyển này. Trước kia muốn ăn gì mua gì, chỉ cần thưa với bậc trưởng bối một tiếng là xong. Giờ đây một mình cậu phải tính toán chi li, mỗi đồng tiền đều phải cân nhắc cẩn thận. Cảm giác này chẳng hề dễ chịu, nhưng biết làm sao được, dù thế nào cũng phải sống tiếp.
Cũng may vào những lúc cậu cảm thấy khổ sở nhất, người kia vẫn luôn ở bên cạnh, khiến cho việc một mình trông coi ngôi nhà hiu quạnh này cũng vơi bớt phần nào, trong lòng chỉ còn lại một chút niềm hoài niệm.
Tào Tình Lãng thay một đôi giày da hoẵng, vốn rất thích hợp để đi lại trong tiết trời mưa tuyết. Chỉ là khi xỏ giày vào chân, cậu lại không kìm được mà bật khóc nức nở. Đây là món đồ mẹ đã mua cho cậu vào ngày ba mươi Tết, còn sau này... biết tính sao đây?
May thay hắn nhanh chóng lấy lại bình tĩnh, vào bếp ăn tạm chút gì đó lót dạ rồi chuẩn bị đến tư thục. Có điều lúc sắp xếp sách vở trong phòng, hắn lại có chút ngẩn ngơ. Người kia từng hứa khi nào rảnh rỗi sẽ làm cho hắn một chiếc hòm trúc nhỏ. Sách có dạy quân tử phải giữ chữ tín, nhất nặc thiên kim. Có lẽ người nọ thật sự gặp việc gấp, chẳng biết bao giờ mới có dịp tương phùng.
Tào Tình Lãng cầm chiếc ô giấy dầu, đeo bọc hành lý bước ra khỏi viện. Hắn ngạc nhiên phát hiện một người quen đang đi ngang qua cổng, đó là Chủng phu tử ở tư thục, một người mang họ rất lạ lùng.
Lão phu tử mặc một bộ trường bào xanh, tay cũng cầm ô giấy dầu, thấy Tào Tình Lãng liền dừng bước, hỏi:
- Thật trùng hợp, trò sống ở đây sao?
Tào Tình Lãng định hạ ô xuống để chắp tay thi lễ với vị phu tử tình cờ đi ngang qua nhà mình.
Chủng phu tử xua tay nói:
- Không cần đâu, tuyết đang rơi lớn.
Chủng phu tử học vấn uyên thâm, nhưng khi truyền đạo giảng giải lại vô cùng nghiêm khắc, học trò ai nấy đều kiêng dè. Tào Tình Lãng cũng không ngoại lệ, chỉ là so với chúng bạn, hắn lại dành cho ông sự tôn kính nhiều hơn. Vì vậy, khi vị tiên sinh trong trường bảo không cần đa lễ, Tào Tình Lãng liền thuận theo. Thế là một già một trẻ cùng che ô, bước đi trong con ngõ nhỏ tuyết đã đọng rất dày.
Chủng phu tử dĩ nhiên đã nghe phong phanh về gia cảnh của Tào Tình Lãng. Dẫu sao ở tư thục cũng có không ít con em hàng xóm là bạn chơi cùng lứa với hắn, ánh mắt bọn trẻ nhìn hắn giờ đã khác xưa, thỉnh thoảng còn có tiếng xì xào bàn tán. Tào Tình Lãng chỉ đành vờ như không thấy, chẳng nghe.
Chủng phu tử hỏi:
- Nay phải sống một mình, trò có gặp khó khăn gì không?
Tào Tình Lãng mỉm cười lắc đầu:
- Thưa tiên sinh, trò vẫn ổn ạ.
Lời đáp gãy gọn, phong thái và ngôn từ đều chẳng giống một đứa trẻ nơi ngõ hẹp, hèn chi lại bị Bùi Tiền giễu cợt là tiểu phu tử.
Chủng phu tử gật đầu, lại bảo:
- Trò dẫu sao vẫn còn nhỏ tuổi, nếu thật sự gặp phải trắc trở không thể vượt qua thì cứ nói với ta một tiếng, không cần phải e ngại. Những nỗi gian truân của nhân sinh, dù là trong sách hay ngoài đời đều hằng hà sa số. Đừng nói là trò, ngay cả lão phu sống đến chừng này tuổi rồi, đôi khi vẫn phải cậy nhờ người khác giúp đỡ đấy thôi.
Tào Tình Lãng khẽ vâng một tiếng:
- Tiên sinh, trò hiểu rồi ạ. Nếu thật sự gặp chuyện khó khăn, trò nhất định sẽ tìm đến tiên sinh.
Cậu do dự một lát, hơi ngượng ngùng nói:
- Có người lần trước dẫn con đến học đường, trên đường đi đã nói những lời tương tự như tiên sinh. Người nọ bảo với con rằng, tương lai theo nghiệp bút nghiên mưu sinh, khó tránh khỏi lúc phải cầu cạnh người khác. Người ta không giúp cũng chớ oán hận ghi lòng, người ta giúp đỡ thì phải khắc cốt ghi tâm.
Chủng phu tử lần đầu tiên mỉm cười:
- Người kia tên là Trần Bình An phải không?
Tào Tình Lãng kinh ngạc:
- Tiên sinh cũng biết người đó sao?
Chủng phu tử gật đầu nói:
- Ta và cậu ấy là bằng hữu, chỉ là không ngờ các ngươi cũng quen biết nhau.
Tào Tình Lãng lập tức mừng rỡ. Hóa ra Trần Bình An lại là bằng hữu của Chủng phu tử.
Chủng phu tử nghiêm mặt răn dạy:
- Đừng tưởng vì mối quan hệ này mà nếu con lười biếng đọc sách sẽ không bị ăn roi.
Tào Tình Lãng vội vàng gật đầu.
Một già một trẻ, một thầy một trò, rảo bước trên con đường quan lộ đã được tu sửa bằng phẳng. Tuyết dày khiến bước chân có phần khó khăn, đi lại chậm chạp. Tào Tình Lãng bấy giờ đã bớt rụt rè, bèn hỏi thăm tiên sinh làm sao quen biết Trần Bình An. Chủng phu tử chỉ đáp là hai bên tâm đầu ý hợp, tuy quen biết không lâu nhưng đích thực xứng với hai chữ "bằng hữu".
Tuyết lớn lả tả rơi xuống nhân gian như lông ngỗng, dường như chẳng muốn ngừng nghỉ. Trong lòng Tào Tình Lãng ấm áp lạ thường, cùng tiên sinh đi tới cổng học đường, bất giác quay đầu nhìn lại.
Lần tương phùng cuối cùng cũng chính là lúc ly biệt, người nọ đã dừng bước tại nơi đó. Sau khi dặn dò câu ấy, y một tay cầm ô, lặng lẽ nhìn theo cậu bước vào học đường.
Chủng phu tử đi phía trước quay đầu hỏi:
- Sao thế?
Tào Tình Lãng lắc đầu, nụ cười rạng rỡ, quay người rảo bước vào trong.
Sau khi Chủng phu tử ngồi vào vị trí, đợi đám trẻ đến đông đủ mới bắt đầu giảng bài.
Lão phu tử mái đầu bạc trắng như sương, mặc một bộ trường bào xanh nhạt, giọng nói khoan thai chậm rãi. Lúc giảng giải đạo lý thánh hiền cho đám trẻ, phong thái của lão toát ra luồng hạo nhiên chính khí, nghiễm nhiên có khí độ của bậc hiền triết.
Tại một tòa phủ đệ danh gia vọng tộc ở kinh thành nước Nam Uyển, đình viện thâm nghiêm, nơi đây có một tàng thư lâu tư gia vô cùng nổi tiếng. Có một thiếu niên là thứ tử trong phủ thường xuyên đến đây đọc sách. Chỉ là sách vở lưu trữ ở đây vô cùng quý giá, gia quy không những cấm mang nến lên lầu, mà còn không cho phép mang sách ra ngoài. Rất nhiều hộp gỗ chứa những bản sách quý đều được dán giấy niêm phong nghiêm ngặt, không cho bất cứ ai tự tiện mở ra.
Hôm nay thiếu niên cảm thấy phẫn uất, trong lòng đầy rẫy u uất. Hắn đến đây thực ra không phải để đọc sách, mà chỉ muốn tìm một nơi thanh tịnh để giải tỏa nỗi lòng mà thôi.
Thiếu niên nọ đã vượt qua hai kỳ thi huyện và thi phủ dành cho sĩ tử kinh thành, đạt được thân phận đồng sinh. Thế nhưng thành tích lại chẳng mấy nổi bật nên chưa thể đỗ tú tài, chỉ có tư cách tham gia kỳ thi viện sắp tới. Điều này khiến hắn cảm thấy vô cùng hổ thẹn với mẫu thân.
Hai vị huynh trưởng cùng dự thi với hắn đều đã thuận lợi trở thành tú tài. Thiếu niên vốn thường ngày được tán tụng là thần đồng, lòng không khỏi nghi hoặc khó hiểu, chẳng rõ vì sao hai người kia văn chương tầm thường, học thức kém xa mình mà kết quả lại vượt trội như thế.
Trước đó, hắn chỉ tự trách mình nhất thời thất thủ nơi trường quy, còn hai vị huynh trưởng may mắn phát huy xuất sắc. Nhưng hôm nay, trong lúc vô tình nghe được hai người họ mượn rượu tiết lộ chân tướng, hắn mới bàng hoàng nhận ra, tất cả là nhờ phụ thân của bọn họ đã âm thầm mua chuộc giám khảo.
Tổ phụ của ba người từng giữ chức Lễ bộ Thượng thư tại kinh sư, môn sinh trải khắp thiên hạ, từng nhiều lần chủ trì kỳ thi hội của nước Nam Uyển. Các quan chủ khảo kỳ thi huyện và thi phủ ở kinh thành khi gặp ông đều phải cung kính gọi một tiếng "tọa sư" hay "phòng sư", đây vốn là mối quan hệ thầy trò vô cùng thâm sâu trong chốn quan trường.
Thiếu niên tin chắc tổ phụ sẽ không bao giờ làm ra những chuyện bỉ ổi như vậy. Nhất định là phụ thân của hai vị huynh trưởng kia đã mượn danh nghĩa của ông, chẳng màng đến việc làm bại hoại gia phong để mưu cầu tư lợi.
Chuyện đó cũng đành thôi, thiếu niên tuy là phận thứ tử nhưng sinh ra trong gia tộc danh giá, ít nhiều cũng thấu hiểu những góc khuất tối tăm nơi hoạn lộ. Thế nhưng, theo lời bàn tán đắc ý của hai vị huynh trưởng, vì sao vị đại bá chi trưởng kia lại cố ý chèn ép hắn, tước đoạt công danh tú tài vốn đã nằm chắc trong tay hắn?
Thiếu niên đứng trên tầng cao nhất của tàng thư lâu, nhìn những giá sách san sát, nở một nụ cười thê lương. Một gia tộc thư hương nổi danh kinh kỳ, ngoại trừ đứa con vợ lẽ như hắn, hôm nay còn mấy kẻ hậu bối chịu tới đây đèn sách? Biết bao điển tịch quý hiếm, năm này qua năm khác bị bỏ mặc cho bụi phủ rêu phong, chẳng lẽ không đáng tiếc sao?
Thiếu niên giơ mu bàn tay lau nước mắt, lẩm bẩm:
- Đọc sách thì có ích gì, chẳng qua cũng chỉ là hạng thư sinh vô dụng...
Sau khi oán trách, thiếu niên lại lẳng lặng tìm sách. Kỳ thi viện vẫn phải tham gia, kinh điển thánh hiền vẫn phải nghiền ngẫm. Dẫu không vì bản thân, không vì cầu lấy công danh, hắn cũng không thể để mẫu thân phải thất vọng thêm nữa.