Trần Bình An bước ra khỏi cổng thành, đứng lại nghỉ chân bên lề đường lớn tấp nập người qua kẻ lại. Cách đó không xa có một quán trà nhỏ, cậu đắn đo giây lát, cuối cùng vẫn bước tới mua một chén trà rồi ngồi xuống nhâm nhi.
Thiếu niên xưa nay hiếm khi hối hận về bất cứ điều gì, nhưng lúc này trong lòng lại nảy sinh chút hối tiếc vì đã rời khỏi kinh thành Đại Tùy quá nhanh.
Đúng như lời Thôi Đông Sơn đã nói, nhỡ đâu đám trẻ Bảo Bình bị người ta ức hiếp mà cậu lại không có mặt ở bên cạnh thì biết phải làm sao?
Có lẽ tầm mắt của Trần Bình An chưa đủ rộng, nhưng không phải là cậu không thấu hiểu sự ấm lạnh của lòng người. Bởi lẽ từ nhỏ cuộc sống đã gian nan, cậu từng phải dốc hết bản lĩnh chỉ để sinh tồn, nên so với ba người Lý Bảo Bình, Lý Hòe và Lâm Thủ Nhất, cậu càng hiểu rõ thế sự vô thường, cũng như những mặt tối tăm, xấu xí của con người.
Nhất là trên chặng đường đồng hành cùng Thôi Đông Sơn, qua những lần trò chuyện với gã học trò từ trên trời rơi xuống này, Trần Bình An càng thấu triệt một điều: Không phải kẻ đội mũ cao áo dài đều là người thông tuệ, cũng chẳng phải kẻ học vấn uyên thâm thì nhất định sẽ là người lương thiện.
Trần Bình An vừa nhấp trà vừa nhìn về phía đầu thành, lặng lẽ hạ quyết tâm trong lòng.
Tại thư viện Sơn Nhai trên núi Đông Hoa, trong một gian sảnh lớn treo tấm biển “Tùng Đào”, nơi người đời thường gọi là viện Phu Tử hoặc nhà Tiên Sinh. Lúc này, vị sơn chủ trên danh nghĩa, cũng chính là Lễ bộ Thượng thư của vương triều Đại Tùy, đang ngồi thưởng trà. Hiếm khi có được chút thời gian nhàn rỗi, thần thái ông ta vô cùng ung dung. Có mặt tại đó còn có bảy tám vị tiên sinh giảng dạy của thư viện, hầu hết đều đã cao tuổi. Ba vị phó sơn chủ cũng hiện diện, trong đó một ông lão mặc áo nho, gương mặt chữ điền cương nghị đang cố nén cơn giận, cuối cùng vẫn không nhịn được mà lên tiếng oán trách:
- Mấy đứa trẻ này thật là quá sức càn quấy!
Sau khi thốt ra hai chữ “càn quấy”, ông lão dường như vẫn chưa hả giận, lại bồi thêm một câu:
- Đúng là ngoan cố bất trị!
Cần biết rằng vị phó sơn chủ này không chỉ là một bậc đại nho chuyên phụ trách các buổi giảng thuyết quy mô lớn tại thư viện mới, mà còn là một “quân tử” đúng mực, danh tính đã sớm được ghi trong điển tịch của Nho gia học cung. Chính vì vậy, lời nói của lão còn có sức nặng hơn cả những vị tông chủ văn đàn thông thường.
Lễ bộ Thượng thư là một lão nhân hòa ái, vóc người thấp bé, dung mạo tầm thường. Nếu không phải trên người vẫn đang mặc bộ quan phục nhị phẩm chưa kịp thay ra, thật khó mà tưởng tượng nổi đây lại là một vị đại thần thuộc hàng trụ cột triều đình. Hơn nữa Đại Tùy vốn sùng kính văn nhân, nếu như chức vị "Thiên quan" của Đại Ly thuộc về Lại bộ Thượng thư, thì tại Đại Tùy, vinh dự ấy lại dành cho Lễ bộ. Lúc này, ông cũng không vì lời nói của vị Phó sơn chủ kia mà mất hứng, chỉ cười ha hả hỏi:
- Thử nói ta nghe xem, rốt cuộc là ngoan cố bất trị đến mức nào?
Vị Phó sơn chủ hậm hực đáp:
- Lâm Thủ Nhất thiên tư cực tốt, nền tảng kinh nghĩa cũng không tệ, nhưng cái tính khí kia... ai, nó thường xuyên trốn học đến tàng thư lâu xem tạp thư. Xem thì cứ xem đi, nhưng lại chẳng thèm ngó ngàng tới kinh điển Nho gia, mà toàn đọc mấy thứ bí tịch Đạo gia bàng môn tà đạo, trong thời gian ngắn đã mượn tới hai ba mươi quyển, như vậy còn ra thể thống gì nữa? Chẳng phải môn sinh Nho gia không được xem điển tịch Đạo gia, chỉ là nó tuổi đời còn nhỏ, đã có tư cách gì mà bàn chuyện "vạn pháp quy tông, suy rộng ra ngoài"? Nếu lỡ đi vào đường tà, lão phu biết ăn nói thế nào với... vị Sơn chủ tiền nhiệm đây?
Lễ bộ Thượng thư khẽ gật đầu, động tác nhấp trà rõ ràng đã chậm lại đôi chút.
Phó sơn chủ càng nói càng thêm phẫn nộ:
- Còn tiểu nha đầu Lý Bảo Bình kia đúng là vô pháp vô thiên, lúc nghe giảng thường xuyên để tâm hồn treo ngược cành cây, hoàn toàn không biết tôn sư trọng đạo là gì. Nếu không phải đang đọc quyển du ký sơn thủy đã lật tới nát bấy kia, thì cũng là vẽ hình người trong sách. Hừ, lại còn là tư thế quyền thuật của đám thô bỉ võ phu nữa chứ!
Lễ bộ Thượng thư nén cười, không đưa ra bình luận gì, chỉ cúi đầu nhấp thêm một ngụm trà.
Phó sơn chủ tiếp tục kể tội:
- Lý Hòe nhỏ tuổi nhất... tuy rằng ngoan ngoãn thủ phận, không trốn học, không gây sự, bài vở phu tử giao cho đều hoàn thành đầy đủ. Thế nhưng cái ngộ tính kia thật sự là... sao lão phu cứ cảm thấy nó giống như một khối gỗ mục chưa được khai khiếu vậy? Lúc nghe giảng thì ngủ gà ngủ gật, mơ mơ màng màng, nước miếng chảy đầy mặt bàn, nào có chút phong thái đệ tử thân truyền của vị Sơn chủ tiền nhiệm kia? Ai, bực chết lão phu rồi!
Một vị Phó sơn chủ trẻ tuổi hơn ngồi bên cạnh lên tiếng trêu chọc:
- Thượng thư đại nhân, râu của Lưu sơn chủ chúng ta cũng vì mấy đứa nhỏ đó mà bị bứt đứt không ít sợi rồi đấy.
Lưu phó sơn chủ nghiêm mặt uốn nắn:
- Chỉ là Phó sơn chủ thôi!
Lễ bộ Thượng thư sang sảng cười dài, nghiêng người đặt chén trà xuống, sau đó hỏi:
- Chẳng lẽ không có lấy một tin tức tốt lành nào sao? Cứ thế này thì lần sau ta cũng chẳng dám tới đây nữa.
Tâm tình của Lưu phó sơn chủ thư thái hơn đôi chút, khẽ gật đầu nói:
- Có chứ! Điều kỳ lạ là hai người Vu Lộc và Tạ Tạ lại tỏ ra vô cùng xuất chúng, phong thái rất giống những mầm non Nho gia thuần túy của chúng ta. Cách đối nhân xử thế của họ đều rất mực chuẩn mực, lại biết tôn sư trọng đạo. Đặc biệt là Vu Lộc, tính tình ôn lương cung kiệm, chẳng khác gì con em kiệt xuất từ các đại thế gia hàng đầu của Đại Tùy ta, quả thực đáng để dốc lòng bồi dưỡng.
Vị Lễ bộ thượng thư vẫn chưa vội hạ kết luận, lão cười híp mắt, đưa mắt nhìn về phía một ông lão dáng người cao lớn nãy giờ vẫn đang ngủ gật:
- Mao lão thấy thế nào?
Mao Tiểu Đông bị gọi tên thì giật mình một cái, mở đôi mắt ngái ngủ đầy ngơ ngác:
- Gì cơ? Thượng thư đại nhân định đi rồi sao? Không ở lại đàm đạo thêm lát nữa à?
Lễ bộ thượng thư vẫn giữ nụ cười hiền từ:
- Nếu Mao lão đã có lòng muốn ta ở lại, vậy ta xin cung kính không bằng tuân mệnh.
Trong viện Phu Tử lập tức vang lên những tràng cười sảng khoái.
Lễ bộ thượng thư kiên nhẫn tóm lược lại những lời than phiền vừa rồi của Lưu phó sơn chủ. Mao Tiểu Đông nghe xong, vẻ mặt như sực tỉnh ngộ:
- Hóa ra là vậy, thế thì lão phu cũng có vài lời muốn nói.
Lễ bộ thượng thư nói đùa:
- Chúng ta xin rửa tai lắng nghe cao kiến của ngài.
Mao Tiểu Đông ngồi thẳng lưng, nghiêm giọng hỏi:
- Các vị cho rằng, học vấn của Tề Tĩnh Xuân cao thâm, hay học vấn của chư vị ở đây cao thâm?
Bốn bề im phăng phắc. Chẳng phải đây là lời thừa thãi sao?
Mao Tiểu Đông lại hỏi tiếp:
- Vậy thì, nhãn quang nhìn người của Tề Tĩnh Xuân chuẩn xác, hay nhãn quang của chư vị tiên sinh ở đây chuẩn xác hơn?
Được rồi, vẫn là một câu hỏi thừa thãi khác.
Lưu phó sơn chủ trầm ngâm một lát, không trực tiếp phản bác mà chỉ hạ thấp giọng hỏi:
- Mao lão, động tiên Ly Châu nay đã là huyện Long Tuyền của Đại Ly, nghe nói dân số nơi đó chỉ vỏn vẹn năm sáu ngàn người, số hài đồng có tố chất để dạy dỗ chắc chắn không nhiều. Liệu có phải Tề tiên sinh ở đó thực sự không có nhiều sự lựa chọn chăng?
Thư viện Sơn Nhai tại Đại Ly năm xưa chính là do Mao Tiểu Đông hỗ trợ Tề Tĩnh Xuân gây dựng nên. Bất luận là tu vi, thâm niên vai vế hay đạo đức học vấn, lão đều xứng đáng là bậc tôn túc đứng đầu thư viện. Chính vì vậy, mọi người ở đây, kể cả Lễ bộ thượng thư, đều kính trọng gọi lão một tiếng "Mao lão".
Mao Tiểu Đông nghe Lưu phó sơn chủ hỏi vậy, bèn cười đáp:
- Đương nhiên là có thể, hơn nữa đây chẳng phải là "khả năng" gì cả, mà chính là sự thật hiển nhiên.
Đám đông nghe vậy đều không khỏi ngẩn ngơ, trợn tròn mắt kinh ngạc.
Mao Tiểu Đông liếc nhìn quanh một lượt, thong thả nói:
- Là Đại Tùy các ngươi mong mỏi đám trẻ này đều là thiên tư trác tuyệt, đạt được thành tựu phi phàm. Lại còn mưu tính sau khi chúng trưởng thành sẽ chủ động ở lại triều đình Đại Tùy, vừa làm tăng thể diện cho các ngươi, vừa thuận tiện vả mặt Đại Ly một phen. Ta thì chẳng có những tâm tư nhàm chán ấy...
Vị Lễ bộ Thượng thư vội vàng khẽ tằng hắng mấy tiếng, sau đó thuận thế bưng chén trà lên, cúi đầu nhấp một ngụm.
Mao Tiểu Đông chẳng buồn để tâm, lời lẽ vẫn không chút kiêng dè:
- Nếu đổi lại là ta, ta sẽ để mặc chúng thuận theo tự nhiên. Nên ăn thì ăn, nên uống thì uống, chúng muốn học thì học, muốn lười thì lười. Còn như sau này có tiền đồ hay không, ta cũng chẳng buồn bận tâm tính toán. Ta là Phó Sơn chủ quản lý sự vụ cụ thể của thư viện, dưới tay nhiều học tử như vậy, sau này mỗi năm lại càng đông hơn, nào có thời gian và tâm trí đâu mà nghe các ngươi oán trách mấy đứa trẻ này leo cây, trốn học, vẽ bậy?