Tô Mộ Bạch loạng choạng lùi lại, sắc mặt trắng bệnh:
- Ta… ta không hề nói dối.
Từ Vị lắc đầu:
- Tô trạng nguyên, lão hủ cả đời làm bạn với thi họa, vẽ gì người nào vẽ, vẽ vào năm nào, lão hủ lướt mắt qua liền biết không tám chín thì gần mười phần. Bức tranh Bạch Liên thánh mẫu này, bút pháp tỉ mỉ, bút tích tinh tế, họa sư thậm chí cũng thuộc bậc cao. Chỉ đáng tiếc, người có giáp tử(1), cây có vòng năm, vẽ cũng có năm tháng, không làm giả được.
Từ Vị là đại học gia, mọi người nghe ông nói, tức thì có chút hứng thú, lão hoàng đế cũng nhịn không được mở miệng hỏi:
- Từ khanh, khanh nói bức tranh này không quá một năm, làm sao nhìn ra được điều đó?
Từ Vị gật đầu, cười đáp:
- Phán đoán tuổi của một bức tranh, ngoài tiến hành xem xét từ thần thái nhân vật trên tranh, bối cảnh khung cảnh trên tranh ra, thì vải vẽ, quyển trục, rồi mức khô nhẵn của bút mực, cũng là cơ sở dựa vào để phán đoán. Mấy điểm sau khó có thể làm giả, đối với giám định phân biệt tranh giả đồ nhái cũng là trọng yếu nhất.
Từ Vị mỉm cười, kín miệng không nói, chúng nhân nghe thấy ông nhử mồi, tất cả đều không nhịn được nữa, ngay cả Lý Thái cũng mở miệng hỏi:
- Từ lão đệ, đừng làm người ta hồi hộp nữa, mau mau nói rõ ràng với chúng ta.
Từ Vị liếc mắt nhìn Tô Mộ Bạch, cười lạnh lùng:
- Tô trạng nguyên, ngươi là tân khoa đầu danh, học thức không cạn, những đạo lý này đã nghe qua chưa?
- Đệ tử không biết.
Hai chân Tô Mộ Bạch nhũn ra, gắng gượng tính thần đáp :
Từ Vị cười ha hả:
- Vậy lão hủ dạy ngươi một chiêu, làm sao giám định phân biệt tranh, chỉ mong sau này ngươi không nên phạm lại sai lầm tương tự. Bức tranh này y phục của nhân vật, thần thái, bối cảnh đều kết hợp cực tốt, nhìn không ra manh mối, vấn đề sinh ra ở bút mực và vải vẽ.
Bút mực và vải vẽ? Mọi người đi tới nhìn bức tranh. Bút mực tự nhiên, vải vẽ cổ xưa, nhìn không ra vấn đề gì.
Từ Vị đi vài bước, lớn tiếng nói:
- Phàm là tranh tốt, đều có mực tốt, đây là chân lý không thể thay đổi, bức tranh này cũng không ngoại lệ. Từ trên bức tranh này mà xem, dùng loại mực cực kỳ quý hiếm, hẳn là của xưởng Huy Mặc ở huyện Hưu Ninh, Tích Khuê,tỉnh An Huy. Tên gọi là Long Hương Tề. Loại mực này vẽ lên giấy như sơn, sắc màu đen mịn, để lâu không phai, nét mực trơn mịn ngàn năm, tức là nghìn năm sau, nét mực vẫn đều và mịn màng. Dưới hoàn cảnh bình thường, không tới ba trăm năm, không thể xuất hiện đốm và vằn.
Từ Vị nói một câu đánh thức người trong mộng, những người có chút thông minh đã đoán ra ý của ông, liền đem ánh mắt hướng tới bức tranh, thấy bức tranh bút tích bóng loáng, nhìn không ra khiếm khuyết gì.
Từ Vị mỉm cười nói:
- Mực tốt đúng là mực tốt, cho dù sinh ra mấy đốm vằn, cũng không phải dễ dàng mà nhìn ra được, chỉ có dùng tay sờ mới có thể cảm thấy, xin hoàng thường bình phẩm!
Thái giám đưa bức tranh trình lên, lão hoàng đế sờ lên các viền vẽ quần áo trong tranh. Gật đầu nói:
- Quả nhiên cảm giác có hạt gợn lên, vả lại không đều.
- Lão thần cả gan, xin hoàng thượng lại sờ chân tích của thánh tổ. Cùng loại phái Huy Mặc – Hưu Ninh, xin hoàng thượng xét xem có gì bất đồng.
Lão hoàng đế khẽ sờ thánh tích, mặt lộ vẻ kinh ngạc:
- Bút mực của thánh tổ, mặc dù trăm năm, cũng không có chút cảm giác gợn, bóng loáng như xưa. Từ khanh, cùng loại mực, nhưng lại có hiệu quả khác nhau, đây rốt cuộc là sao?
- Đây chính là đặc tính của mực tốt.
Từ Vị khẽ cười nói:
- Danh nhân tự họa, bút tích, ý cảnh có thể mô phỏng được gần như hoàn hảo, duy chỉ có mực tốt lại không phải người nào cũng có thể dùng được. Lão thần vừa rồi đã nói qua, Huy Mặc thượng đẳng, không tới ba trăm năm không thể xuất hiện hạt vằn. Nếu nói vị Bạch Liên thánh mẫu kia sinh ra ở ba trăm năm trước, không chỉ lão hủ, sợ rằng ngay cả Tô trạng nguyên cũng không thể tin.
Hoàng đế hứng thú tăng cao, cười hỏi:
- Vậy giải thích sao về những vệt đốm vằn nhỏ này?
- Điều đó chính là chỗ mẫu chốt giám định phân biệt tuổi tranh.
Từ Vị gật đầu đáp:
- Phàm là tranh mới nếu muốn làm giả tranh cổ, vì tăng thêm tuổi của mực cho cũ, đều phài hong lửa phơi khô, không hề có ngoại lệ, mong lấy giả làm thật. Chúng ta đều biết, nước mực này chính là lấy từ gỗ tùng ra, loại Huy Mặc thượng hạng này, nếu không tới ba trăm năm, thì việc sinh ra những hạt gợn cực kỳ hiếm hoi. Chỉ có sau khi hơ khô, bởi vì chịu nhiệt không đều, sẽ có gợn vằn nhô lên, hơn nữa rất không có quy tắc, đây chính là gợn vằn mà hoàng thượng vừa rồi sờ thấy. Từ phân bố của hạt gợn của bức tranh này và cảm giác tay khi sờ lên mà xem, bút mực tuy giống như rất lâu, nhưng cảm giác lòi lõm của hạt gợn trên tay lại mới, hẳn là trong gần một năm được hoàn thành và hong khô.
Chúng nhân thở dài một hơi, Từ Vị là nhân vật nào, chính là tổ tông tranh vẽ, lời từ miệng ông nói ra, so với Tô Mộ Bạch đáng tin hơn ngàn vạn lần.
- Quả nhiên rất có học vấn!
Lão hoàng đế gật gù than:
- Vậy phán đoán từ vải vẽ, kết luận như thế nào?
- Điểm này liền mời Lâm tiểu huynh giải thích.
Từ Vị cười nói:
- Thần thấy Lâm huynh đệ tựa hồ cũng là dân trong nghề.
Dân trong nghề cái rắm, Lâm Vãn Vinh toàn thân toát mồ hôi, hắn mặc dù cũng có chút vốn liếng với việc này, nhưng nào so được với dạng đại gia như Từ Vị chứ? Thấy ánh mắt của mọi người đều dừng ở trên người mình, Lâm Vãn Vinh cười khan hai tiếng:
- Từ tiên sinh quá khen rồi, tiểu đệ ta đối với Huy Mặc gì đó một khiếu cũng không thông, tiểu đệ nhìn bức tranh này, chỉ nhìn vải vẽ. Mọi người đều là đã vẽ tranh, hẳn là phải biết, độ mịn của vải lụa là phi thường quan trọng, nếu không, rất dễ xuất hiện tình huống quá bút.